Na co dzień rzadko zastanawiamy się nad olbrzymią pracą naszego umysłu wykonywaną w celu odbioru, przesyłu, uporządkowania i wykorzystania informacji płynących z narządów zmysłu.
Układ nerwowy człowieka w każdej sekundzie bombardowany jest milionami impulsów nerwowych niosących informację o tym, co dzieje się z naszym ciałem oraz otoczeniem, w którym się znajdujemy.
W ułamku sekundy informacje te muszą zostać zarejestrowane, ocenione pod względem ważności, wyciszone lub zintensyfikowane.
Niezwykle istotne jest również połączenie informacji odbieranych różnymi zmysłami w jedną całość. Gdy bodźce sensoryczne nie są właściwie opracowywane przez układ nerwowy, pojawia się chaos informacyjny, który skutkuje niejednokrotnie trudnościami w harmonijnym rozwoju psychofizycznym dziecka, niepokojem, nieodpowiednim zachowaniem oraz obniżoną zdolnością do uczenia się.
Wpływ na efektywną pracę układu nerwowego mają nie tylko informacje pochodzące ze zmysłu wzroku, słuchu, dotyku czy smaku, ale również ze zmysłu przedsionkowego, dostarczającego informacji o ruchu człowieka, oraz zmysłu czucia proprioceptywnego, odpowiedzialnego za rejestrowanie zmian w pozycji ciała.
Z działania tych ostatnich na co dzień nie zdajemy sobie sprawy, a to właśnie propriocepcja i zmysł przedsionkowy, łącznie ze zmysłem dotyku, stanowią punkt odniesienia do właściwego uporządkowania innych informacji sensorycznych. Zmysł przedsionkowy jest tym, który rozwija się najwcześniej, bo już w życiu płodowym człowieka. Kołyszący ruch doświadczany podczas poruszania się przyszłej mamy jest pierwszym treningiem integracji sensorycznej maluszka.
Zaburzenie przetwarzania informacji płynących ze zmysłów doprowadza do różnych dysfunkcji - od zmniejszonej sprawności fizycznej po zaburzenia zachowania i uczenia się. Wśród najczęstszych objawów zaburzeń SI wymienia się nadmierną lub niedostateczną wrażliwość na bodźce dotykowe, słuchowe czy ruchowe, wyższy niż przeciętny lub obniżony poziom aktywności ruchowej, problemy z koordynacją, impulsywność czy trudności w nauce.
Zaburzenia SI bardzo często powodują duży niepokój u niemowląt i dzieci starszych, pojawiają się problemy ze snem, wybiórczość pokarmowa, rozchwianie emocjonalne, trudności w komunikacji werbalnej. Mówi się, że dzieci z poważnymi dysfunkcjami integracji sensorycznej czują się ciągle jak na karuzeli pędzącej w takt głośnej muzyki, oświetlonej milionem świateł, na której nie potrafią utrzymać równowagi. W konsekwencji ich zachowanie odbiega od oczekiwań społecznych, trudno im spełnić wymagania szkolne, a nawet pokonać „kroki milowe” w rozwoju psychofizycznym. Dzieciom z zaburzeniami SI przykleja się często łatkę niegrzecznych, nadpobudliwych lub mniej zdolnych.
Z pomocą przychodzi diagnoza i terapia SI.
Terapia integracji sensorycznej polega na ćwiczeniach, w których dziecko doświadcza zróżnicowanych bodźców sensorycznych podczas ruchu, rozwiązując jednocześnie proste zadania logiczne lub kreujące spostrzegawczość.
Aktywność ta, prowadzona w atmosferze zabawy, w sposób atrakcyjny i budzący zaangażowanie dziecka, prowadzi do przeorganizowania pracy mózgu i lepszego porządkowania i wykorzystywania informacji płynących ze zmysłów.
Terapia SI różni się od wielu innych działań rewalidacyjnych, gdyż sama w sobie nie uczy konkretnych umiejętności, takich jak liczenie, zapamiętywanie, rysowanie czy różnicowanie dźwięków, a jedynie stymuluje układ nerwowy do właściwej pracy, tak aby sprawna i precyzyjna nauka stała się możliwa. Terapia SI przygotowuje grunt pod przyszłe wyzwania, którym sprostać musi dziecko w trybie nauki szkolnej.
Terapia jest tym skuteczniejsza, im większe zaangażowanie wzbudzimy w działaniu ćwiczącego. Zajęcia integracji sensorycznej powinny zawsze odpowiadać potrzebom i aktualnym możliwościom dziecka. Trudność i intensywność ćwiczeń jest stopniowana, a postępy monitorowane przez terapeutę. W terapii SI kluczową rolę odgrywa jednak powtarzalność i regularność ćwiczeń zarówno na sali SI, jak i w domu.
Podczas zajęć integracji sensorycznej eksplorujemy otoczenie, dostarczając młodym umysłom odpowiednich bodźców zmysłowych. Tworząc ścieżki i pomoce sensoryczne, bazujemy na materiałach naturalnych. Stymulujemy zmysł dotyku, organizując zabawę w różnorodnych substancjach, takich jak piasek, ryż, groch, orzechy, kisiel, pianka, masa solna, slime, ciecz newtonowska. Dostarczamy wrażeń związanych z temperaturą, odkrywając zimno metalowych przedmiotów, kamieni czy lodu, a także ciepło nagrzanych pestek czereśni.
Ćwiczymy zmysł słuchu, doświadczając dźwięków o różnej głośności, natężeniu, intensywności. Szukamy źródeł dźwięków, przeprowadzamy aktywny trening słuchowy. Stymulujemy zmysł przedsionkowy i propriocepcję, proponując aktywność ruchową dostosowaną do zdiagnozowanych potrzeb dzieci. Ćwiczenia odbywają się na równoważni lub huśtawkach, przynosząc doświadczenia w sposobie odbioru ruchu liniowego i obrotowego. Balansujemy na piłkach, platformach, deskorolkach, aby poczuć zmiany w ułożeniu ciała w przestrzeni.
Pokonujemy tory przeszkód, aby trenować umiejętność wyboru, planowania i wykonania precyzyjnego ruchu. Ćwiczymy koordynację ręka-oko, rzucając do celu. Uczymy się schematu własnego ciała, odczytywania sygnałów płynących z mięśni i ścięgien podczas przetaczania i przepychania ciężkich przedmiotów, „walki” z workiem treningowym, przeciągania liny.
Wszystkie te zabiegi przyczyniają się do usprawnienia odbioru, przesyłania i opracowania informacji przez układ nerwowy dziecka. W przypadku nadwrażliwości lub podwrażliwości sensorycznej dostosowana zostaje reakcja organizmu w stosunku do intensywności bodźca.
Zaburzenia integracji sensorycznej mogą przejawiać nawet najmłodsze niemowlęta, jednak ze względu na trudność w jednoznacznej ocenie przyczyn zachowań tak małego dziecka, diagnozę integracji sensorycznej przeprowadza się najwcześniej u dzieci, które ukończyły 12 miesiąc życia. Pełną diagnozę SI przeprowadza się u dzieci czteroletnich. Rodziców zainteresowanych uzyskaniem porady, jak dbać o prawidłowy rozwój integracji sensorycznej niemowlaka, zapraszamy na krótki instruktaż ukazujący techniki ćwiczeń integracji sensorycznej podczas codziennej aktywności.
Terapia integracji sensorycznej jest najbardziej skuteczna w przypadku dzieci przed ukończeniem 7 roku życia. W tym czasie plastyczność układu nerwowego jest największa, tym samym stymulowanie rozwoju połączeń nerwowych przebiega najsprawniej. Zwykle terapię integracji sensorycznej zaleca się dzieciom do 12 roku życia. Warto też zauważyć, że w każdym wieku możliwa jest praca nad sprawnym działaniem układu nerwowego ze względu na możliwości naprawcze organizmu.
Z zaburzeń integracji sensorycznej nie wyrasta się. Trudności w przetwarzaniu sensorycznym nie znikają samoistnie bez właściwej stymulacji układu nerwowego, raczej pogłębiają się lub zmienia się sposób manifestacji problemu przez organizm człowieka, dlatego warto jak najwcześniej zadbać o prawidłowy rozwój dziecka.
Diagnoza SI składa się z kilku etapów. Pierwszy z nich obejmuje zebranie wywiadu dotyczącego okoliczności porodu, przebytych przez dziecko chorób, wykrytych dysfunkcji czy trudności rozwojowych.
Drugi etap to wypełnienie przez rodzica Kwestionariusza Wywiadu Sensomotorycznego Dziecka. W kwestionariuszu znajdą się pytania dotyczące poszczególnych etapów rozwoju dziecka, preferencji podczas zabawy, reakcji na bodźce, aktualnych umiejętności, intensywności reakcji emocjonalnych, otwartości w kontaktach międzyludzkich itp.
Trzeci etap to testy w postaci ćwiczeń, prób i obserwacji dziecka podczas swobodnej aktywności na sali integracji sensorycznej.
Po przeprowadzeniu badań diagnosta dokonuje analizy wyników kwestionariuszy i prób testowych. Analiza prowadzi do postawienia diagnozy i rozpoznania charakterystycznych zaburzeń integracji sensorycznej.
Terapia SI w ramach zajęć WWR jest darmowa. Zapraszamy do skorzystania z naszej oferty darmowych zajęć WWR dla twojego dziecka.
Skontaktuj się z nami, aby umówić się na sesję.
Diagnoza SI - 500zł
Terapia SI - 150zł (50 minut)
